یاماها ان مکس توربو و نئو | بررسی موشکافانه
بررسی تخصصی تکنولوژیهای ان مکس توربو و نئو
صنعت موتورسیکلت در سال ۲۰۲۴ شاهد یکی از جسورانهترین جهشهای تکنولوژیک یاماها در رده اسکوترهای میانرده بود. معرفی نسل سوم یاماها NMAX، که در بازارهای جهانی با کد V3 شناخته میشود، نه تنها یک بازطراحی بصری، بلکه بازتعریف استانداردهای انتقال قدرت در کلاس ۱۵۵ سیسی هست.
یاماها با تفکیک این مدل به نسخههای متنوع “Neo” و “Turbo”، سعی داشته تا به نیاز طیف وسیعی از کاربران، از موتورسواران شهری اقتصادی تا علاقمندان به تکنولوژیهای پیشرفته جادهای پاسخ بدهد.
زیرساخت مشترک: تکامل پیشرانه Blue Core و VVA
پیش از ورود به تفاوتهای ساختاری نسخههای Neo و Turbo، باید هسته مرکزی مشترک هر دو مدل را درک کرد. هر دو نسخه از یک پیشرانه ۱۵۵ سیسی تکسیلندر، ۴ زمانه و ۴ سوپاپ با سیستم SOHC بهره میبرند که تحت فلسفه مهندسی Blue Core یاماها بهینه شده است. این پیشرانه با هدف ایجاد تعادل میان قدرت خروجی و بهرهوری سوخت طراحی شده است.
یکی از ویژگیهای فنی برجسته که در هر دو نسخه حفظ شده، سیستم زمانبندی متغیر سوپاپها یا Variable Valve Actuation (VVA) است.
این سیستم به پیشرانه اجازه میدهد تا در دورهای پایین از یک پروفیل بادامک برای بهینهسازی گشتاور و مصرف سوخت استفاده کند و با رسیدن به دور موتور مشخص (معمولاً حدود ۶۰۰۰ دور در دقیقه)، به پروفیل بادامک دوم سوییچ کند که اجازه ورود مخلوط سوخت و هوای بیشتر و خروج سریعتر گازهای اگزوز را میدهد، امری که منجر به تداوم قدرت در دورهای بالا میشود. در نسل جدید، یاماها اصلاحات ظریفی در سیستم کششدهنده زنجیر تایم اعمال کرده و آن را از مدل فنری به مدل هیدرولیکی تغییر داده است تا اصطکاک داخلی و نویز پیشرانه را به حداقل برساند.
| مشخصات فنی پیشرانه مشترک | مقادیر و استانداردها |
| حجم دقیق سیلندر | ۱۵۵.۰۹ سیسی |
| نسبت تراکم | ۱۱.۶ به ۱ |
| قطر در کورس پیستون | ۵۸.۰ میلیمتر در ۵۸.۷ میلیمتر |
| حداکثر توان خروجی | ۱۱.۳ کیلووات (۱۵.۳ اسب بخار) در ۸۰۰۰ دور |
| حداکثر گشتاور | ۱۴.۲ نیوتنمتر در ۶۵۰۰ دور |
| سیستم سوخترسانی | تزریق الکترونیکی سوخت (FI) |
| ظرفیت مخزن سوخت | ۷.۱ لیتر |
این پیشرانه از پیستون فورج شده (Forged Piston) و سیلندر DiASil بهره میبرد که ضریب انتقال حرارت بسیار بالایی دارند و در برابر سایش مقاوم هستند، که این موضوع دوام طولانیمدت موتور را تحت فشارهای عملیاتی سنگین تضمین میکند.
موشکافی تکنولوژی Turbo: چیزی فراتر از یک نام تجاری
بزرگترین نقطه تمایز بین NMAX Neo و NMAX Turbo در سیستم انتقال قدرت نهفته است. در حالی که نسخه Neo از سیستم متداول CVT (Continuously Variable Transmission) با وزنههای گریز از مرکز (ساچمه) استفاده میکند، نسخه Turbo به سیستم انقلابی YECVT یا Yamaha Electric Continuously Variable Transmission مجهز شده است.
باید به این نکته فنی دقت داشت که در نسخه Turbo، هیچگونه توربوشارژر مکانیکی یا پرخوران هوا وجود ندارد. واژه “Turbo” در اینجا به حس شتابگیری آنی و واکنشهای سریع سیستم انتقال قدرت الکترونیکی اشاره دارد که تجربهای مشابه خودروهای مجهز به توربو یا تعویض دندههای سریع (Quickshifter) را به راکب منتقل میکند. یاماها از این نام برای متمایز ساختن “حس” یا حس سواری ناشی از تکنولوژی جدید خود استفاده کرده است.
مکانیسم عملکرد YECVT در مقابل CVT سنتی
در سیستم CVT معمولی که در مدل Neo به کار رفته است، تغییر نسبت دنده به صورت مکانیکی و وابسته به دور موتور و نیروی گریز از مرکز اعمال شده بر وزنههای داخل پولی اولیه است. اما در سیستم YECVT، پولی اولیه توسط یک موتور الکتریکی مخصوص جابجا میشود که فرمان های خود را از واحد کنترل انتقال قدرت (Transmission Control Unit یا TCU) دریافت میکند.
این ساختار الکترونیکی شامل اجزای پیچیدهای است:
- واحد TCU: این واحد با دریافت دادهها از سنسور سرعت پولی ثانویه و سنسور موقعیت موتور الکتریکی، بهترین نسبت انتقال قدرت را در کسری از ثانیه محاسبه میکند.
- موتور ECVT: این موتور وظیفه فیزیکی تغییر عرض پولی اولیه را بر عهده دارد تا نسبت دنده تغییر کند.
- بهینهسازی سختافزاری: در نسخه Turbo، قطر پولی ۱۰ میلیمتر افزایش یافته، تسمه (V-Belt) حدود ۰.۸ میلیمتر عریضتر شده و فنر پولی ثانویه نیز طولانیتر و سختتر شده است تا توانایی تحمل واکنشهای سریع سیستم الکترونیکی را داشته باشد.
نتیجه این مهندسی، حذف “تاخیر” (Lag) متداول در اسکوترهای معمولی است. سیستم YECVT اجازه میدهد تا گشتاور تولیدی موتور به جای هدر رفتن در فرآیند لغزش ساچمهها، مستقیماً و با دقت بالا به چرخ عقب منتقل شود.
سیستمهای کنترلی پیشرفته در نسخه توربو: Riding Modes و Y-Shift
یکی از جذابترین بخشهای NMAX Turbo برای موتورسواران حرفهای، قابلیتهای کنترلی است که از طریق کلیدهای روی فرمان قابل دسترسی هستند. این ویژگیها در نسخه Neo وجود ندارند و به طور انحصاری برای مدیریت سیستم YECVT طراحی شدهاند.
حالات رانندگی (Turbo Riding Modes)
نسخه Turbo دارای دو حالت اصلی عملکردی است که مستقیماً بر رفتار گیربکس الکترونیکی و پاسخ دریچه گاز تاثیر میگذارند:
- T-Mode (Town Commuting): این حالت برای پیمایشهای شهری و ترافیکهای سنگین طراحی شده است. در T-Mode، انتقال قدرت بسیار نرم و خطی صورت میگیرد و تمرکز سیستم بر کاهش مصرف سوخت و راحتی سواری است.
- S-Mode (Sport Touring): این حالت برای جادههای باز، سبقتگیریهای سریع و مسیرهای کوهستانی در نظر گرفته شده است. در S-Mode، دور موتور در سطح بالاتری نگه داشته میشود تا سیستم VVA همواره آماده به کار باشد و پاسخ دریچه گاز به شدت حساس و تهاجمی میشود.
تکنولوژی Y-Shift: کنترل دستی بر شتاب و ترمز موتوری
شاید نوآورانهترین بخش NMAX جدید، دکمه Y-Shift باشد که روی دسته فرمان سمت چپ قرار دارد. این سیستم به راکب اجازه میدهد تا در سه سطح (Low, Medium, High) کنترل آنی بر نسبت دنده داشته باشد.
در هنگام شتابگیری، با فشردن دکمه Y-Shift، پولی اولیه به سرعت تغییر وضعیت داده و ضریب دنده را سنگین میکند که منجر به افزایش ناگهانی دور موتور و شتابگیری مشابه عمل “معکوس کشیدن” در موتورهای دندهای میشود. در مقابل، این سیستم در هنگام کاهش سرعت یا ورود به پیچها به عنوان یک “ترمز موتوری” الکترونیکی عمل میکند. با فعال کردن سطوح بالاتر Y-Shift در هنگام بسته بودن گاز، سیستم از اینرسی موتور برای کاهش سرعت چرخ عقب استفاده میکند که منجر به پایداری بیشتر در پیچها و کاهش فشار بر سیستم ترمز دیسکی میشود.
| سطح Y-Shift | عملکرد فنی | کاربرد عملیاتی |
| مرحله ۱ (Low) | تغییر جزئی در نسبت دنده | تنظیم سرعت در ترافیک روان |
| مرحله ۲ (Medium) | افزایش محسوس دور موتور | سبقتگیری در سرعتهای متوسط |
| مرحله ۳ (High) | حداکثر ضریب انتقال قدرت | شتابگیری آنی یا ترمز موتوری شدید در سرازیری |
شاسی، تعلیق و پایداری: بررسی تفاوتهای ساختاری
اگرچه هر دو نسخه Neo و Turbo از یک فریم Underbone مشابه استفاده میکنند، اما در جزئیات سیستم تعلیق و پایداری تفاوتهای معناداری وجود دارد که تجربه سواری آنها را متفاوت میسازد.
بهینهسازی سیستم تعلیق
در نسخههای ردهبالای Turbo (Tech Max و Ultimate)، کمکفنرهای عقب از نوع مخزندار (Sub-Tank) هستند. یاماها در این نسل، طول کورس کمکفنر عقب را ۵ میلیمتر افزایش داده و ویژگیهای دمپینگ (دمایی و فشار) را بازنگری کرده است تا راحتی راکب در مواجهه با دستاندازهای تیز بهبود یابد. کمکفنر جلو نیز به مکانیسم قفل هیدرولیکی مجهز شده است تا در هنگام بارهای سنگین یا ترمزهای شدید، پایداری بهتری داشته باشد.
قطعه انحصاری: Performance Damper
در نسخه پرچمدار یعنی NMAX Turbo Tech Max Ultimate، یک قطعه مهندسی ویژه به نام “Performance Damper” به صورت استاندارد نصب شده است. این قطعه که در واقع یک میراگر ارتعاشات بدنه است، به شاسی موتورسیکلت متصل میشود. عملکرد این قطعه به گونهای است که پیچشهای میکروسکوپی بدنه را در هنگام پیچیدن یا عبور از جادههای ناهموار جذب کرده و مانع از انتقال لرزشهای ریز به راکب میشود. این امر منجر به پایداری فوقالعاده در سرعتهای بالا و حس “صلب بودن” و لوکس بودن شاسی میشود.
| پارامترهای شاسی و ابعاد | مقادیر استاندارد |
| طول کل | ۱۹۳۵ میلیمتر |
| فاصله دو محور | ۱۳۴۰ میلیمتر |
| ارتفاع صندلی | ۷۷۰ میلیمتر |
| وزن خالص (نسخه Neo) | ۱۳۰ کیلوگرم |
| وزن خالص (نسخه Turbo Tech Max) | ۱۳۵ کیلوگرم |
| ترمزها | دیسکی هیدرولیک (جلو و عقب) |
کنسول هوشمند و سیستم ناوبری Garmin
تفاوت بصری خیرهکننده دیگر میان نسخهها، در پنل ابزار (Dashboard) دیده میشود. مدلهای Neo و نسخه پایه Turbo از یک نمایشگر LCD مالتیفانکشن بهره میبرند که اطلاعات پایه را با وضوح بالا نمایش میدهد. اما در نسخههای Tech Max و Ultimate، شاهد یک سیستم نمایش دوگانه هستیم.
نمایشگر TFT و ادغام با اپلیکیشنها
این سیستم شامل یک صفحه نمایش تمامرنگی TFT ۴.۲ اینچی است که به عنوان مرکز سرگرمی و ناوبری عمل میکند. راکب میتواند از طریق سیستم Y-Connect گوشی خود را به موتور متصل کرده و اعلانهای تماس، پیام و وضعیت فنی موتور را مشاهده کند.
نقطه قوت این بخش، همکاری یاماها با شرکت Garmin است. با استفاده از اپلیکیشن Garmin StreetCross، نقشههای کامل ناوبری مستقیماً بر روی نمایشگر موتورسیکلت نمایش داده میشوند. این سیستم برخلاف ناوبریهای ساده “Turn-by-Turn”، یک نقشه کامل گرافیکی را با جزئیاتی نظیر وضعیت ترافیک زنده، هشدارهای دوربین سرعت و راهنمای خطوط جاده (Junction View) ارائه میدهد. البته باید توجه داشت که برای کارکرد این سیستم، گوشی هوشمند باید همواره روشن و به اینترنت متصل باشد و اپلیکیشن در پسزمینه در حال اجرا بماند.
البته باید بدانید که با توجه به تحریم ها این تکنولوژی در ایران پشتیبانی نمیشود!
تنوع مدلها و تیپبندی در بازار ۲۰۲۵ – ۲۰۲۶
یاماها برای پوشش حداکثری بازار، NMAX را در پنج تیپ مختلف عرضه کرده است که هر کدام سطح مشخصی از تکنولوژی و قیمت را ارائه میدهند.
- NMAX Neo (استاندارد): مجهز به پیشرانه VVA، سیستم کنترل کشش (TCS)، ترمزهای دیسکی، چراغهای LED پروژکتور و گیربکس CVT معمولی. این مدل برای کسانی است که سادگی و هزینه نگهداری پایین را ترجیح میدهند.
- NMAX Neo S: تمام ویژگیهای مدل پایه را دارد و سیستم کلید هوشمند (Smart Key) به آن اضافه شده است.
- NMAX Turbo (پایه): ورود به دنیای انتقال قدرت الکترونیکی. این مدل دارای سیستم YECVT، حالات رانندگی و Y-Shift است اما از نمایشگر ساده LCD و سیستم ترمز معمولی استفاده میکند.
- NMAX Turbo Tech Max: نسخه لوکس که دارای ترمز ABS دوکاناله، نمایشگر TFT رنگی، ناوبری Garmin، کمکفنرهای مخزندار و صندلی با دوخت ویژه است.
- NMAX Turbo Tech Max Ultimate: پرچمدار تمامعیار که علاوه بر ویژگیهای Tech Max، به قطعات عملکردی همچون Performance Damper و پوشش مخصوص اگزوز مجهز شده است. (این مدل هنوز به بازار ایران وارد نمیشود)
| قابلیت / ویژگی | Neo | Neo S | Turbo | Tech Max | Ultimate |
| گیربکس YECVT | خیر | خیر | بله | بله | بله |
| سیستم Y-Shift | خیر | خیر | بله | بله | بله |
| کلید هوشمند (Smart Key) | خیر | بله | بله | بله | بله |
| ترمز ABS دوکاناله | خیر | خیر | خیر | بله | بله |
| نمایشگر TFT رنگی | خیر | خیر | خیر | بله | بله |
| ناوبری Garmin | خیر | خیر | خیر | بله | بله |
| Performance Damper | خیر | خیر | خیر | خیر | بله |
طراحی ظاهری و ارگونومی: زبان طراحی نوین یاماها
طراحی نسل جدید NMAX تحت تاثیر مفهوم “MAXi Design” یاماها قرار دارد که بر ابهت، مدرنیته و راحتی تمرکز دارد. چراغهای جلو اکنون دارای دو لنز پروژکتور LED هستند که روشنایی بسیار متمرکز و قدرتمندی را در شب فراهم میکنند.
ارگونومی و راحتی سواری
صندلی NMAX جدید با ابعادی بزرگتر طراحی شده تا فضای کافی برای راکب و ترکنشین فراهم شود. در نسخههای Tech Max، استفاده از متریال مرغوب با بافت متفاوت و دوختهای طلایی، حس یک محصول پرمیوم را القا میکند. موقعیت قرارگیری پاها (Riding Position) همچنان به صورت منعطف طراحی شده که اجازه میدهد راکب در مسافتهای طولانی پاهای خود را به جلو کشیده و خستگی کمتری را تجربه کند.
مخزن سوخت ۷.۱ لیتری در قسمت مرکزی (بین پاها) قرار گرفته که علاوه بر پایین آوردن مرکز ثقل برای هندلینگ بهتر، اجازه سوختگیری بدون نیاز به بلند شدن از روی صندلی را میدهد. فضای بار زیر صندلی با ظرفیت ۲۵ لیتر، به راحتی یک کلاه ایمنی تمامرخ را در خود جای میدهد.
تحلیل استراتژی رنگبندی و هویت بصری
یاماها از رنگها برای تفکیک شخصیت مدلهای Neo و Turbo استفاده کرده است. نسخههای Neo در رنگهای شادابتر و متنوعتر مانند آبی مات (Dull Blue)، قرمز، سفید و سیاه عرضه میشوند که هدف آنها جذب قشر جوان و استفادههای روزمره فانتزی است.
در مقابل، نسخههای Turbo با تمهای رنگی بسیار باوقار و تیره نظیر مشکی ماگما (Magma Black) و نقرهای تیره الکسیر (Elixir Dark Silver) معرفی شدهاند. استفاده از رینگهای برنزی یا طلایی در نسخههای Tech Max و Ultimate، امضای بصری یاماها برای محصولات لوکس و پرقدرت این شرکت است که ظاهری مشابه به مدلهای گرانقیمتی مثل XMAX و TMAX به آن میبخشد.
نگهداری و هزینههای عملیاتی: CVT در مقابل YECVT
از دیدگاه کارشناسی، انتخاب میان این دو نسخه باید با توجه به دسترسی به خدمات پس از فروش صورت گیرد. سیستم CVT متداول در مدل Neo به دلیل قدمت و سادگی مکانیکی، توسط هر تعمیرکار ماهری قابل سرویس است و قطعات مصرفی آن (وزنهها و تسمه) به وفور در دسترس هستند.
در سوی دیگر، سیستم YECVT یک مجموعه الکترونیک-مکانیک است. اگرچه یاماها ادعا میکند که این سیستم به دلیل حذف سایش فیزیکی وزنهها، دوام بیشتری دارد و “Free of Care” (بدون نیاز به مراقبت مداوم) است، اما در صورت بروز نقص فنی در سنسورها یا موتور پلهای، تعمیر آن نیازمند ابزارهای عیبیابی کامپیوتری و تکنسینهای آموزشدیده در نمایندگیهای مجاز یاماها است.
جمعبندی و نتیجهگیری فنی
نسل جدید یاماها NMAX با ارائه دو نسخه Neo و Turbo، نه تنها یک مدل جدید، بلکه یک اکوسیستم از انتخابها را فراهم کرده است. یاماها با هوشمندی، هسته مکانیکی قدرتمند ۱۵۵ سیسی خود را با دو رویکرد متفاوت در انتقال قدرت جفت کرده است.
NMAX Neo برای کسانی است که به دنبال اصالت، سادگی و اطمینان هستند. این مدل تمام ویژگیهای یک اسکوتر مدرن نظیر ترمزهای عالی، چراغهای قدرتمند و موتور VVA را با قیمتی رقابتی و هزینههای نگهداری پایین ارائه میدهد.
NMAX Turbo مرزهای جدیدی را در کلاس اسکوترهای سبک باز کرده است. این مدل نه تنها برای تردد شهری، بلکه برای “تورینگ” و مسافتهای طولانی بهینه شده است. قابلیت Y-Shift و حالات رانندگی، ابزارهایی هستند که لذت سواری را از یک جابجایی ساده به یک تجربه فعال تبدیل میکنند.
در نهایت، نسخه Tech Max Ultimate با تجهیزاتی همچون Performance Damper و سیستم ناوبری کامل Garmin، به عنوان یک شاخص در بازار شناخته میشود که نشاندهنده تواناییهای مهندسی یاماها در ادغام مکانیک کلاسیک با الکترونیک پیشرفته است. انتخاب میان این مدلها بستگی مستقیمی به بودجه، سطح مهارت راکب و اهمیت تکنولوژیهای دیجیتال در تجربه موتورسواری وی دارد.
