آموزشی

کلاچ خشک یا تر در موتورسیکلت

مقدمه

اگر تا حالا صدای چَلَق چَلَق بعضی از موتورسیکلت های مسابقه ای رو که انگار در شُرُف منفجر شدن هستن شنیده باشید، پس قطعاً با صدای نمادین کلاچ خشک آشنا هستید. کلاچ های خشک در گذشته بیشتر رایج بودن و معروف ترین برندی که همچنان از این سیستم کلاچ استفاده میکنه شرکت ایتالیایی دوکاتی هست. اما از دوکاتی که بگذریم امروزه اکثر قریب به اتفاق موتورسیکلت های ساخته شده از کلاچ های تر یا غوطه ور در روغن استفاده میکنن.

شاید این سوال برای شما هم پیش اومده باشه که تفاوت این سیستم کلاچ خشک با کلاچ تر در چه چیزی هست؟ چرا یک سازنده یا یک موتورسوار یکی از این سیستم ها رو به اون یکی سیستم ترجیح میده؟ و چرا کلاچ های خشک از مد افتادن؟

کلاچ تر یا مرطوب چیه ؟

برای شروع کار، اجازه بدید در مورد کلاچ تر صحبت کنیم. از این کلاچ ها با اسم تَر، مرطوب با خیس یاد میشه که دلیلش هم به غوطه ور بودن صفحات کلاچ در روغن موتور برمیگرده. هدف اصلی روغن، خنک کردن صفحات کلاچ هست و به دلیل این اثر خنک کنندگی، کلاچ های تر یا مرطوب مقاومت خیلی زیادی در برابر استفاده بیش از حد دارن مثل زمانی که شما به طور مداوم در ترافیک شهری از اونها استفاده میکنید. این یه ویژگی خوب برای این نوع کلاچ به حساب میاد، به خصوص اگه تازه در حال یادگیری موتورسواری هستید یا مثل من و خیلی های دیگه نمیخواید کلاچ موتورتون رو هر 15 تا 16 هزار کیلومتر عوض کنید.

کلاچ های مرطوب معمولاً دارای یک سطح اصطکاک وسیع هستن که استفاده از اونها رو خیلی آسون میکنه. اونها همچنین ماندگاری طولانی تری به نسبت کلاچ های خشک دارن دارند و بی صداتر هم هستن.

مزایای کلاچ تر یا مرطوب

وجود روغن و عملیات روانکاری باعث استفاده بیشتر، سایش و خرابی کمتر میشه.

به دلیل تحمل بالای این نوع سیستم کلاچ، در انجین هایی با گشتاور بالا از اونها استفاده میشه.

در این سیستم ذرات گرد و غبار به دلیل وجود فیلتر روغن حذف میشن.

عمر این نوع کلاچ بیشتر از کلاچ خشک هست.

سطح سر و صدا در زمان روشن بودن موتور خیلی کمتر از کلاچ خشک هست.

معایب کلاچ تر یا مرطوب

ضریب اصطکاک به دلیل وجود تعداد صفحات بیشتر بالاست.

راندمان انتقال قدرت/گشتاور به دلیل وجود روغن در بین صفحات کاهش پیدا میکنه.

کلاچ خشک چیه ؟

فرار از کشش روغن بزرگترین مزیت کلاچ های خشک هست. کلاچ های خشک، همانطور که قبلاً حدس زدید، در روغن غوطه ور نیستن و این به این معنی هست که کشش کمتر و قدرت بیشتر به چرخ عقب منتقل میشه و همچنین روغن موتور هم تمیزتر هست. اما همین خشک بودن معنی این رو هم میده که سیستم کلاچ کمتر از مدل های مرطوب خنک میشه. کلاچ های خشک سریعتر فرسوده میشن و سر و صدای زیادی دارن، به خصوص اگه درپوش کلاچ رو برای خنک نگه داشتن سیستم کلاچ باز کنید، که البته خیلی از موتورسوار ها برای خنک نگه داشتنش این کار رو انجام میدن.

صدای تق تق یک کلاچ خشک در حالت ساکن صدای افسانه ای هست (به خصوص برای دوست داران دوکاتی) اما همین صدای زیاد هست که کلاچ خشک رو در لیست گونه های در معرض خطر قرار داده 🙂 . چراکه با سخت‌تر شدن قوانین و محدودیت های نویز و صدا، هر دسی‌بل (واحد اندازه گیری صدا) اهمیت زیادی در طراحی انجین و گیربکس و سیستم کلاچ موتورسیکلت داره و تغییر این نوع کلاچ به یک کلاچ مرطوبِ کم‌صداتر به معنی چراغ سبز برای ایجاد صدای بیشتر مثل صدای شیرین اگزوز موتورسیکلت هست.

شما هنوز هم در سه جای مختلف میتونید کلاچ های خشک رو ببینید. اولین جا در موتورسیکلت های دوکاتی، دومین جا در موتورسیکلت های موتو گوتزی (Moto Guzzi) و سومین جا هم مسابقات موتو جی پی (MotoGP) هستند. موتو گوتزی هنوز هم از این کلاچ ها استفاده میکنه و دلیلش هم این هست که خب اونها به این سیستم عادت کردن (البته اگر بخوایم منصفانه باشیم، طرح انجین انتخابی موتو گوتزی، که یک نوع خاص از انجین های V-Twin هست، میطلبه که از یک کلاچ تک صفحه ای با قطر بزرگ استفاده کنه) و مهندسی ساختشون هم به شکلی هست که اگه صفحه کلاچ تون خراب نشد، اصلاً نیازی به تعمیر و بررسی نداره.

دلیل استفاده از کلاچ های خشک در مسابقات موتو جی پی وجود مزیت های کوچک در سیستم های مختلف هست و همونطور که قبلاً هم اشاره کردیم کلاچ خشک کشش کمتری به موتور وارد می کند.

مزایای کلاچ خشک

به دلیل عدم وجود روان کننده یا روغن، راندمان انتقال بالا هست.

اتلاف نیرو به دلیل تماس نسبتاً مستقیم با صفحه کلاچ و شفت محرک در کمترین حالت ممکن هست.

کلاچ های خشک برای انجین هایی با گشتاور کم ایده آل هستند.

معایب کلاچ خشک

به دلیل عدم روانکاری، سایش، خرابی و صدای زیادی دارن.

فرآیند نگهداری و هزینه های اونها بالاست.

صفحات کلاچ خشک رو نمیشه در انجین هایی با گشتاور بالا استفاده کرد.

عمر کلاچ های خشک در مقایسه با کلاچ های تر یا مرطوب نسبتا کوتاه تر هست.

در نهایت، سهولت استفاده، دوام و بی‌صدا بودن آن است که کلاچ مرطوب را به گزینه‌ای برای اکثریت قریب به اتفاق موتورسیکلت‌ها تبدیل کرده است.

صدای دوکاتی مانستر با کلاچ خشک

با فیلتر شکن ببینید

امیدوارم که این مقاله به دردتون خورده باشه و ازش استفاده کرده باشین.یادتون نره نظرتونو در قسمت پایین ( دیدگاه ها ) برامون بذارید.سوالی هم داشتین حتما بپرسید جواب میدیم

راستی ما کلی اطلاعات و محتواهای جذاب تو حوزه موتورسیکلت رو در شبکه های اجتماعی زوموتور مثل یوتوب بارگذاری میکنیم که میتونه خیلی براتون مفید باشه پس حتما مارو در فضای مجازی دنبال کنید.

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 2 میانگین: 4.5]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا