Qooder 400 | اولین ۴۰۰ پلاک ملی

ظهور وسایل نقلیه چندچرخ اصطلاحاً کجشونده (Tilting Multi-wheel Vehicles) در دهه دوم قرن بیست و یکم، پاسخی فناورانه به چالشهای فزاینده ترافیک، ایمنی و محدودیتهای فضای شهری بود. در این میان، Qooder 400 که پیشتر با نام Quadro4 شناخته میشد، به عنوان نخستین و تنها اسکوتر چهارچرخ جهان با قابلیت کجشدن همزمان تمامی چرخها، جایگاهی منحصربهفرد را در این تکامل اشغال کرده است. این وسیله نقلیه که توسط شرکت سوئیسی Qooder SA تولید میشود، محصولی است که مرزهای میان دنیای موتورسیکلتها و خودروها را در نوردیده و مفهوم جدیدی تحت عنوان “راهکارهای جابجایی پیشرفته” (Advanced Mobility Solutions) را تعریف نموده است. هدف از این مقاله تخصصی از وبسایت زوموتور، تحلیل عمیق جنبههای فنی، مهندسی تعلیق، عملکرد دینامیکی و جایگاه اقتصادی این پدیده در بازار جهانی بر اساس مستندات و دادههای فنی موجود است.در ضمن این موتورسیکلت ۴ چرخ، به عنوان اولین موتور ۴۰۰ سی سی پلاک ملی در ایران شناخته میشود.
سیر تکاملی و فلسفه طراحی کودر ۴۰۰

ریشههای Qooder 400 به دیدگاههای نوآورانه لوسیو مارابسه (Lucio Marabese)، طراح برجسته ایتالیایی باز میگردد که پیش از این مغز متفکر پروژههایی نظیر Piaggio MP3 و Yamaha Tesseract بوده است. مارابسه با هدف رفع محدودیتهای پایداری در موتورسیکلتهای دوچرخ، شرکت Quadro Vehicles را در سال ۲۰۱۰ در واکالو، سوئیس بنیان نهاد.


این شرکت نخستین وسیله نقلیه سهچرخ خود را در سال ۲۰۱۱ و اولین نمونه چهارچرخ را در سال ۲۰۱۵ روانه بازار کرد. در سال ۲۰۱۸، شرکت تحت یک بازسازی ساختاری قرار گرفت و نام برند از Quadro به Qooder تغییر یافت تا هویت جدیدی بر پایه نوآوری و تمایز بنا شود.

فلسفه طراحی Qooder 400 بر چهار رکن اساسی استوار است: نوآوری در پلتفرم، ایمنی مشابه خودرو، آزادی عمل و چابکی اسکوتر، و هیجان رانندگی. این وسیله نقلیه به گونهای طراحی شده است که حتی در شرایط جوی نامساعد و سطوح جادهای با ضریب اصطکاک پایین، پایداری خود را حفظ کند و به رانندگان خودرو اجازه دهد بدون نیاز به مهارتهای پیچیده موتورسواری، از مزایای یک وسیله نقلیه باریک و چابک بهرهمند شوند.
انجین و سیستم انتقال قدرت Qooder 400
Qooder 400 از یک پیشرانه تکسیلندر، چهارزمانه و چهارسوپاپ با حجم ۳۹۹ سانتیمتر مکعب بهره میبرد که برای پاسخگویی به نیازهای وزن بالای دستگاه (۲۸۱ کیلوگرم در حالت عملیاتی) بهینهسازی شده است. این موتور مایعخنک، توان خروجی معادل ۲۳.۸ کیلووات (۳۲.۵ اسب بخار) را در ۷۰۰۰ دور بر دقیقه تولید میکند. اگرچه در نگاه اول ممکن است این توان در مقایسه با برخی اسکوترهای سهچرخ نظیر Piaggio MP3 500 کمتر به نظر برسد، اما منحنی گشتاور آن که در ۵۰۰۰ دور بر دقیقه به حداکثر ۳۸.۵ نیوتنمتر میرسد، شتابگیری مناسبی را در ترافیکهای شهری تضمین مینماید.

سیستم انتقال قدرت در Qooder 400 یکی از پیچیدهترین بخشهای مهندسی آن است. استفاده از یک جعبهدنده متغیر پیوسته (CVT) اتوماتیک به همراه یک دیفرانسیل مکانیکی یکپارچه در عقب، اجازه میدهد که قدرت به صورت بهینه میان دو چرخ عقب توزیع شود. بر خلاف اسکوترهای سنتی، در اینجا دو تسمه محرک جداگانه وجود دارد که هر یک وظیفه انتقال نیرو به یکی از چرخهای عقب را بر عهده دارند. این ساختار باعث میشود که در هنگام دور زدن، چرخهای عقب بتوانند با سرعتهای متفاوتی بچرخند، که این امر نهتنها سایش تایرها را کاهش میدهد، بلکه پایداری دستگاه را در پیچهای تند به شدت افزایش میدهد.
مشخصات فنی Qooder 400 در یک نگاه
| پارامتر فنی | مشخصات و مقادیر |
| نوع موتور | تکسیلندر، ۴ زمانه، ۴ سوپاپ |
| حجم موتور | ۳۹۹ سیسی |
| قطر سیلندر x کورس پیستون | ۸۴ x ۷۲ میلیمتر |
| حداکثر قدرت | ۳۲.۵ اسب بخار در ۷۰۰۰ دور بر دقیقه |
| حداکثر گشتاور | ۳۸.۵ نیوتنمتر در ۵۰۰۰ دور بر دقیقه |
| سیستم خنککاری | مایعخنک |
| سیستم سوخترسانی | انژکتور الکترونیکی |
| انتقال قدرت | اتوماتیک CVT با دیفرانسیل مکانیکی |
| استاندارد آلایندگی | Euro 5+ – L5e-A |
| مصرف سوخت (ترکیبی) | ۵.۳ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر |
سیستم هیدرولیک کجشونده (HTS)، قلب تپنده نوآوری

فناوری محوری که Qooder 400 را در سطح جهانی متمایز میکند، سیستم هیدرولیک کجشونده (Hydraulic Tilting System – HTS) است. این سیستم که تحت حق اختراع جهانی قرار دارد، یک سیستم تعلیق هیدروپنوماتیک مستقل است که اجازه میدهد تمام چهار چرخ به طور همزمان زاویه بگیرند. بر خلاف سیستمهای سهچرخ رقیب که عمدتاً بر پیوندهای مکانیکی و فنرهای فلزی تکیه دارند، HTS از سیلندرهای هیدرولیک و محفظههای تحت فشار هوا (نیتروژن) استفاده میکند.

این سیستم از دو سیلندر جانبی و یک سیلندر مرکزی تشکیل شده است. در هنگام ورود به پیچ، روغن هیدرولیک میان محفظههای چپ و راست جابجا شده و تعادل فشار باعث میشود که وسیله نقلیه با دقت بسیار بالا و بدون نیاز به تلاش فیزیکی زیاد از سوی راننده، خم شود. سیلندر مرکزی وظیفه جذب ضربات عمودی و پایداری در هنگام ترمزگیریهای شدید را بر عهده دارد. در سال ۲۰۲۰، نسخه الکترونیکی این سیستم با نام E-HTS معرفی شد که قابلیت قفل کردن الکترونیکی زاویه را در هنگام توقف یا پارک فراهم میآورد، به طوری که راننده نیازی به قرار دادن پاهای خود روی زمین ندارد.

تحلیلهای مهندسی نشان میدهند که HTS با توزیع یکنواخت وزن بر روی هر چهار چرخ، مرکز ثقل دستگاه را پایین نگه داشته و پایداری عرضی فوقالعادهای ایجاد میکند. این سیستم نهتنها در جادههای هموار، بلکه در مسیرهای ناهموار و سنگفرشهای شهری نیز با جذب ضربات توسط هر چرخ به صورت مستقل، راحتی راننده را تضمین مینماید.
ایمنی یکپارچه و سیستم ترمز AWBS
یکی از دلایل اصلی گرایش کاربران به Qooder 400، سطح ایمنی فعال آن است. با دارا بودن چهار نقطه تماس با زمین، سطح اصطکاک و چسبندگی به جاده نسبت به اسکوترهای معمولی دو برابر شده است. سیستم ترمز این وسیله که با عنوان All-Wheel Braking System (AWBS) شناخته میشود، شامل چهار دیسک هیدرولیک ۲۴۰ میلیمتری بر روی تمامی چرخهاست.

توزیع نیروی ترمز در Qooder 400 به گونهای طراحی شده است که حداکثر پایداری را فراهم کند. اهرم سمت راست فرمان تنها ترمزهای جلو را فعال میکند، در حالی که اهرم سمت چپ و پدال ترمز قرار گرفته در کف دستگاه، به طور همزمان هر چهار ترمز را درگیر مینمایند. این قابلیت باعث میشود که در شرایط اضطراری، وسیله نقلیه بدون انحراف از مسیر مستقیم و با کمترین مسافت ممکن متوقف شود. وجود چهار چرخ همچنین خطر “قفل شدن چرخ جلو” که عامل اصلی بسیاری از تصادفات موتورسیکلتهاست را به شدت کاهش میدهد، زیرا حتی در صورت لغزش یکی از چرخها، سه چرخ دیگر پایداری را حفظ میکنند.
ابعاد و ظرفیتهای عملیاتی Qooder
| شاخص ابعادی | مقدار عددی |
| طول کل | ۲۲۰۰ میلیمتر |
| عرض کل | ۸۴۰ میلیمتر |
| ارتفاع صندلی | ۷۸۰ میلیمتر |
| فاصله بین دو محور | ۱۵۸۰ میلیمتر |
| فاصله عرضی چرخهای جلو (Track) | ۵۵۰ میلیمتر |
| فاصله عرضی چرخهای عقب (Track) | ۴۵۰ میلیمتر |
| وزن با باک پر | ۲۸۱ کیلوگرم |
| ظرفیت مخزن سوخت | ۱۴ لیتر |
| حداکثر وزن مجاز (بار و مسافر) | ۴۸۰ کیلوگرم |
تجربه کاربری و ارگونومی در شهر
طراحی ارگونومیک Qooder 400 بر راحتی و کاربردی بودن متمرکز است. زین دستگاه با ارتفاع ۷۸۰ میلیمتر، دسترسی آسانی را برای طیف وسیعی از رانندگان فراهم میکند. فضای زیر زین، اگرچه به دلیل وجود دیفرانسیل و سیستم انتقال قدرت دوگانه نسبت به اسکوترهای بزرگ (Maxi-Scooters) کمی محدودتر است، اما همچنان گنجایش یک کلاه ایمنی تمامرخ را دارد. برای جبران این موضوع، دو محفظه در قسمت جلو تعبیه شده است که دسترسی سریع به اشیاء کوچک را فراهم آورده و دارای درگاههای USB و ۱۲ ولت برای شارژ تجهیزات الکترونیکی هستند.

داشبورد دستگاه شامل یک نمایشگر کریستال مایع (LCD) است که اطلاعاتی نظیر سرعت، دور موتور، دمای محیط، سطح سوخت و دادههای کامپیوتر سفری را به وضوح نمایش میدهد. چراغهای موقعیت و چراغهای عقب از نوع LED هستند که دید بهتری را در شب فراهم میکنند. همچنین، طراحی فرمان به گونهای است که زاویه چرخش ۳۵ درجهای را ممکن میسازد، امری که برای مانور دادن در ترافیکهای سنگین شهری حیاتی است.

یکی از جنبههای کلیدی که در تجربه کاربری Qooder 400 به آن اشاره شده، نیاز به یادگیری تکنیک رانندگی متفاوت است. بر خلاف اسکوترهای سبک، Qooder به دلیل وزن و مقاومت هیدرولیک سیستم HTS، به “فرماندهی معکوس مثبت” (Positive Counter-steering) نیاز دارد. به این معنا که راننده باید برای مایل کردن دستگاه در سرعتهای بالا، فشار آگاهانهای به فرمان وارد کند. پس از تسلط بر این تکنیک، راننده میتواند به زوایای خمشدگی تا ۴۵ درجه دست یابد که حسی مشابه موتورسواری اسپرت را منتقل میکند.
تحلیل بازار و مقایسه با رقبا
Qooder 400 در بازاری فعالیت میکند که رقبای اصلی آن اسکوترهای سهچرخ نظیر Piaggio MP3، Peugeot Metropolis و Yamaha Tricity هستند. مزیت استراتژیک Qooder، وجود چرخ چهارم است که پایداری ایستا و پویای بالاتری را نسبت به مدلهای سهچرخ فراهم میآورد. با این حال، این مزیت با هزینهای بالاتر همراه است. در بازار بریتانیا، قیمت Qooder از حدود ۱۰,۵۰۰ پوند شروع میشود، در حالی که Piaggio MP3 500 با قیمتی حدود ۸,۸۰۰ پوند عرضه میگردد.

یکی دیگر از عوامل تعیینکننده در بازار، قوانین گواهینامه است. در بسیاری از کشورهای اروپایی و بخشهایی از آمریکا، Qooder 400 به دلیل طبقهبندی به عنوان “موتور-سیکلت چهارچرخ” (L5e-A)، با گواهینامه خودرو (پایه B) قابل رانندگی است. این موضوع جذابیت زیادی برای رانندگان خودرو ایجاد کرده است که میخواهند بدون گذراندن آزمونهای دشوار موتورسیکلت، از ترافیک رهایی یابند.
مقایسه آماری Qooder 400 و Piaggio MP3 500
| شاخص مقایسه | Qooder 400 | Piaggio MP3 500 hpe |
| تعداد چرخها | ۴ چرخ | ۳ چرخ |
| سیستم تعلیق جلو | هیدروپنوماتیک (HTS) | مکانیکی پارالوگرام |
| حداکثر قدرت | ۳۲.۵ اسب بخار | ۴۴.۲ اسب بخار |
| وزن عملیاتی | ۲۸۱ کیلوگرم | ۲۷۵ کیلوگرم |
| انتقال قدرت عقب | دو تسمه و دیفرانسیل | تک تسمه |
| قیمت پایه (تقریبی) | ۱۰,۵۰۰ پوند | ۸,۷۹۹ پوند |
| زاویه کجشدن | تا ۴۵ درجه | تا ۴۰ درجه |
تحلیل دادهها نشان میدهد که اگرچه Piaggio MP3 از نظر قدرت پیشرانه برتر است، اما Qooder در زمینه پایداری عرضی و کشش در خروجی پیچها (به دلیل دیفرانسیل عقب) برتری فنی غیرقابل انکاری دارد.
نگهداری، قابلیت اطمینان و هزینههای مالکیت
مالکیت Qooder 400 به دلیل پیچیدگیهای فنی، نیازمند دقت بیشتری در نگهداری است. سیستم HTS به طور خاص نیاز به بازرسیهای دورهای دارد تا از فشار صحیح نیتروژن و عدم وجود نشتی در سیلندرهای هیدرولیک اطمینان حاصل شود. دفترچه راهنمای نگهداری، تعویض روغن موتور و فیلتر را در فواصل منظم (اولین بار در ۱۰۰۰ کیلومتر) توصیه میکند.

هزینههای جاری مصرفی در Qooder 400 شامل چهار حلقه لاستیک، چهار جفت لنت ترمز و دو تسمه محرک است که نسبت به یک اسکوتر معمولی، هزینه نگهداری را افزایش میدهد. با این حال، استفاده از قطعات با کیفیت نظیر سیستمهای ترمز هیدرولیک برندهای معتبر و بدنه فولادی لولهای مقاوم، دوام بلندمدت دستگاه را تضمین میکند.
مشخصات سیالات و ظرفیتهای نگهداری
| نوع سیال / قطعه | مشخصات توصیه شده | ظرفیت / بازه تعویض |
| روغن موتور | SAE 10W40 یا 10W50 | ۲.۱ الی ۲.۴ لیتر |
| روغن انتقال قدرت نهایی | 85W140 GL-5 | ۱۰۰۰ سانتیمتر مکعب |
| مایع خنککننده | Paraflu-up | ۱۲۰۰ سانتیمتر مکعب |
| روغن ترمز | DOT 4 | مطابق نشانگر سطح |
| فیلتر هوا | کاغذی | بازرسی هر ۵۰۰۰ کیلومتر |
| شمع موتور | NGK CR8E | فاصله دهانه ۰.۷-۰.۸ میلیمتر |
چشمانداز آینده، eQooder و xQooder
شرکت Qooder SA در مسیر توسعه خود، تنها به مدلهای بنزینی بسنده نکرده است. معرفی eQooder، نسخه تمام برقی این وسیله نقلیه، گامی بزرگ در جهت حملونقل پایدار محسوب میشود. eQooder از پیشرانه الکتریکی شرکت Zero Motorcycles بهره میبرد که توانایی تولید ۶۰ اسب بخار قدرت و گشتاور بسیار بالایی را دارد. این مدل با برد حرکتی بین ۱۳۰ تا ۲۶۰ کیلومتر، گزینهای ایدهآل برای ترددهای شهری بدون آلایندگی است.


علاوه بر این، مدل xQooder به عنوان نسخه “اندورو” یا آفرود معرفی شده است که دارای گارد محافظ، تایرهای همهجارو و تنظیمات تعلیق متناسب با مسیرهای خاکی است. این تنوع در محصولات نشاندهنده استراتژی شرکت برای تسلط بر بخشهای مختلف بازار حملونقل چندچرخ است.
تحلیلهای اقتصادی نشان میدهند که اگرچه شرکت در بازههای زمانی مختلف با چالشهای بازسازی ساختاری مواجه بوده، اما رشد فروش در اروپا و ورود به بازارهای بزرگی نظیر ایالات متحده، نشان از پتانسیل بالای این پلتفرم دارد. چالش اصلی در آینده، گسترش شبکه خدمات پس از فروش و کاهش قیمت تمام شده از طریق تولید انبوه خواهد بود تا این تکنولوژی برای طیف وسیعتری از کاربران قابل دسترس باشد.
جمع بندی نهایی
Qooder 400 فراتر از یک اسکوتر ساده، یک “متحولکننده بازی” (Game Changer) در صنعت حملونقل است که با ادغام پایداری خودرو و چابکی موتورسیکلت، طبقهبندی جدیدی از وسایل نقلیه را ایجاد کرده است. سیستم تعلیق HTS به عنوان یک شاهکار مهندسی، استاندارد جدیدی را در ایمنی و راحتی رانندگی تعریف نموده و امکاناتی نظیر ترمزگیری ایمن در پیچها و پایداری در جادههای لغزنده را فراهم آورده است که پیش از این برای اسکوترها غیرممکن به نظر میرسید.

اگرچه وزن زیاد، قیمت بالا و نیاز به نگهداری تخصصی از جمله چالشهای این محصول هستند، اما مزایایی نظیر امکان رانندگی با گواهینامه خودرو و سطح بینظیر ایمنی فعال، Qooder 400 را به انتخابی هوشمندانه برای مدیران شهری و کاربران مدرن تبدیل کرده است. با ورود مدلهای الکتریکی و توسعه نسخههای جدید، Qooder SA ثابت کرده است که آینده جابجایی شهری میتواند همزمان ایمن، هیجانانگیز و پایدار باشد. این گزارش تایید میکند که Qooder 400 نه یک ابزار تفریحی، بلکه یک راهکار مهندسی جدی برای رفع معضلات ترافیکی و افزایش کیفیت سفرهای روزانه در کلانشهرهاست.
رفیق خیلی خوشحال میشیم نظر یا تجربتو در مورد این محتوا بدونیم. پس هر کامنتی داری توی قسمت دیدگاه های همین پایین سایت بذار تا هم ما استفاده کنیم هم بقیه. راستی اگر شماره همراهتو بذاری به محض جواب دادن به کامنتت توسط زوموتور، از طریق اس ام اس باخبر میشی. یادت نره، اطلاعاتت پیش ما محفوظه! مرسی که زوموتور رو دنبال میکنی. ❤️
راستی ما کلی اطلاعات و محتواهای جذاب تو حوزه موتورسیکلت رو در شبکه های اجتماعی زوموتور مثل یوتوب بارگذاری میکنیم که میتونه خیلی براتون مفید باشه پس حتما مارو در فضای مجازی دنبال کنید.





